GİB 1 Mart’ta beyan sürecini başlatıyor
Konut ve işyeri kira geliri elde eden milyonlarca mükellef için takvim netleşti. 2025 yılına ait kira gelirleri mart ayında beyan edilecek, tahakkuk eden vergi iki taksitte ödenecek.
Kira geliri elde eden gerçek kişiler için beyan dönemi 1–31 Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek. Beyannameler Hazır Beyan Sistemi üzerinden verilecek. Hesaplanan gelir vergisinin ilk taksiti 31 Mart 2026’ya, ikinci taksiti ise 31 Temmuz 2026’ya kadar ödenecek.
Son yıllarda artan kira bedelleri ve denetimlerin sıkılaşması, kira gelir vergisini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Özellikle banka dışı tahsilatlara yönelik cezai yaptırımlar, hem ev sahipleri hem kiracılar açısından kritik.
Kimler beyanname verecek?
2025 yılı için belirlenen eşikler şöyle:
-
Konut kira geliri 47 bin TL’lik istisna tutarını aşanlar
-
Tevkifata tabi işyeri kira geliri brüt 330 bin TL’yi aşanlar
-
Kesinti ve istisnaya konu olmayan kira gelirleri 18 bin TL’yi aşanlar
-
Tutarına bakılmaksızın tevkifata ve istisnaya konu olmayan kira geliri elde edenler
Bu sınırların üzerinde geliri olan mükellefler beyanname vermek zorunda olacak.
Konut kira gelirinde 47 bin TL istisna
Sadece konut olarak kiraya verilen taşınmazlardan elde edilen gelirler için 47 bin TL istisna uygulanacak. Bu tutarın altında kalan konut kira gelirleri için beyanname verilmeyecek.
Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna toplam gelire bir kez uygulanacak. Hisseli mülkiyette ise her ortak kendi payına düşen gelir için ayrı ayrı istisnadan yararlanabilecek.
Ancak bazı mükellefler bu istisnadan faydalanamayacak. Ticari, zirai veya mesleki kazanç beyan edenler ile 2025 yılı toplam brüt geliri 1 milyon 200 bin TL’yi aşanlar istisna kapsamı dışında kalacak. Ayrıca kira gelirini süresinde beyan etmeyen ya da eksik beyan edenler de bu haktan yararlanamayacak.
Gerçek gider mi, götürü gider mi?
Mükellefler iki yöntemden birini seçebilecek:
Gerçek gider yönteminde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 74. maddesinde sayılan giderler hasılattan indirilebilecek. Aydınlatma, ısıtma, su, asansör giderleri, sigorta primleri, ödenen vergi ve harçlar, onarım giderleri ve kiraya verenin kirada oturduğu konutun kira bedeli gibi kalemler bu kapsamda değerlendirilecek.
Götürü gider yönteminde ise istisna düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 15’i doğrudan gider kabul edilecek. Bu yöntemi seçen mükellefler iki yıl geçmeden gerçek gider yöntemine dönemeyecek.
Artan bakım ve finansman maliyetleri dikkate alındığında, özellikle yüksek masrafı olan taşınmaz sahipleri için gerçek gider yöntemi daha avantajlı olabilir. Ancak her iki yöntemin sonuçları hesaplanarak karar verilmesi gerekiyor.
Banka dışı ödeme ceza doğuracak
Kira tahsilat ve ödemelerinin banka veya PTT aracılığıyla yapılması zorunlu. Elden ödeme yapılması halinde hem ev sahibi hem kiracı özel usulsüzlük cezasıyla karşılaşabilecek.
Banka havalesi, EFT, çek, kredi kartı veya internet bankacılığı üzerinden yapılan işlemlerde düzenlenen dekontlar geçerli belge sayılıyor. Banka şubesinden T.C. kimlik numarası ve kira ödemesi açıklamasıyla yapılan yatırımlar da tevsik şartını sağlıyor.
Kurala aykırı işlem yapanlara, işlem tutarının yüzde 10’u oranında ceza kesilecek. Alt sınır mükellef türüne göre 8 bin 700 TL ile 35 bin TL arasında değişiyor. Yıllık toplam ceza ise 35 milyon TL’yi aşamayacak. Ödeme yapan kişi durumu beş iş günü içinde idareye bildirirse ceza uygulanmayacak.
Emsal kira bedeline dikkat
Kiranın düşük gösterilip bir kısmının elden alınması halinde emsal kira bedeli uygulaması devreye girecek. Bedelsiz kullanım ya da emsalin altında kira durumlarında, yetkili makamlarca belirlenen kira bedeli veya taşınmazın değerinin yüzde 10’u esas alınacak.
Ancak anne-baba, çocuk, torun veya kardeşlere tahsis edilen konutlar, mal sahibiyle birlikte oturulan durumlar ve kamu kurumlarının kiralamalarında emsal kira bedeli aranmayacak.
Vergi idaresi son dönemde banka verileri ve saha denetimleri üzerinden çapraz kontrol mekanizmasını güçlendirmiş durumda. Özellikle kira artışlarının hızlandığı büyükşehirlerde beyan ile fiili tahsilat arasındaki uyum daha yakından izleniyor.
BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
