Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde devam eden Silvan Barajı projesi kapsamında yürütülen kamulaştırma süreci, yeni bir siyasi ve hukuki tartışmanın odağına yerleşti. Hak sahiplerine ödenmediği iddia edilen yasal faizler ve geciken ödemeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı.
CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, söz konusu iddialara ilişkin olarak Meclis’e yazılı soru önergesi sundu. Önerge, yalnızca Silvan özelinde değil, Türkiye genelindeki kamulaştırma süreçlerine dair yapısal sorunları da gündeme getiriyor.
Baraj projeleri, uzun vadeli kalkınma hedeflerinin önemli bir parçası olarak öne çıkarken, kamulaştırma süreçlerinde yaşanan gecikmeler ve ödeme sorunları zaman zaman kamu ile vatandaş arasında gerilim yaratabiliyor. Silvan Barajı örneğinde de benzer bir tablo dikkat çekiyor: Mahkeme kararlarına rağmen ödenmediği öne sürülen faizler, hukuki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği sorusunu yeniden gündeme taşıyor.
Uzmanlara göre, kamulaştırma bedellerinin zamanında ödenmemesi yalnızca bireysel mağduriyetler doğurmakla kalmıyor, aynı zamanda kamu maliyesi açısından da ek yükler oluşturabiliyor. Gecikmelerin faiz maliyetini artırdığı ve dolaylı olarak kamu kaynaklarının daha verimsiz kullanılmasına yol açtığı ifade ediliyor.
Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde, kamulaştırma bedellerinin değer kaybına uğraması, hak sahiplerinin ekonomik olarak daha fazla zarar görmesine neden oluyor. Bu durum, yalnızca hukuki değil aynı zamanda sosyal bir mesele olarak da öne çıkıyor.
İşte Tanrıkulu’nun TBMM’ye verdiği önerge;
Bu bağlamda;
- Silvan Barajı projesi kapsamında Diyarbakır ili Silvan ilçesi Dağcılar Mahallesi’nde kamulaştırılan taşınmazlara ilişkin olarak, kesinleşmiş mahkeme kararlarına ve yapılan resmi başvurulara rağmen yasal faiz ödemelerinin bugüne kadar yapılmamış olmasının hukuki ve idari gerekçeleri nelerdir?
- Yargı kararlarının gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle, ilgili idare ve sorumlu kamu görevlileri hakkında herhangi bir idari veya disiplin soruşturması başlatılmış mıdır? Başlatılmış ise sonuçları nelerdir?
- DSİ Genel Müdürlüğü uhdesinde, yalnızca Diyarbakır ili özelinde değil, Türkiye genelinde kamulaştırma işlemleri tamamlandığı halde ana alacağını veya bu alacaklara ilişkin yasal faizlerini tahsil edemeyen toplam hak sahibi sayısı kaçtır? Bu kapsamda ödenmeyen toplam borç ve faiz yükümlülüğü ne kadardır?
- Ödenmeyen kamulaştırma bedelleri ve faizler nedeniyle oluşan gecikmenin, kamu maliyesi açısından doğurduğu faiz yükü ve olası kamu zararı hesaplanmış mıdır? Bu zararın sorumluluğu hangi idari birimlere aittir?
- Yargı kararlarıyla hüküm altına alınmış alacakların ödenmemesi nedeniyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başta olmak üzere ulusal ve uluslararası yargı mercilerine taşınan benzer uyuşmazlıklar bulunmakta mıdır? Bu davalar sonucunda Türkiye Cumhuriyeti aleyhine verilen ihlal kararları mevcut mudur?
- Uzun süren yargı süreçleri ve idari gecikmeler nedeniyle kamulaştırma bedellerinin yüksek enflasyon karşısında değer kaybına uğraması sonucu oluşan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik olarak; enflasyon farkı, ek tazminat veya yeniden değerleme gibi mekanizmaların uygulanmasına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
- Kamulaştırma süreçlerinde yaşanan bu tür gecikmelerin önlenmesi amacıyla DSİ Genel Müdürlüğü bünyesinde denetim, ödeme takvimi ve izleme mekanizmalarına ilişkin herhangi bir yapısal reform planlanmakta mıdır?
- Silvan Barajı özelinde, yargı kararıyla kesinleşmiş tüm kamulaştırma alacaklarının ve bu alacaklara ilişkin faizlerin hak sahiplerine defaten ve ivedilikle ödenmesine yönelik bir ödeme takvimi mevcut mudur? Mevcut ise bu takvim kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?
- Hak sahiplerinin defalarca idareye başvurmasına rağmen ödemelerin yapılmaması, idarenin “hizmet kusuru” kapsamında değerlendirilmekte midir? Bu kapsamda vatandaşların ayrıca tazminat davası açmasının önüne geçilmesi için herhangi bir idari çözüm öngörülmekte midir?
- Tarımsal üretimden kopmak zorunda kalan ve ekonomik olarak zor durumda bırakılan hak sahiplerine yönelik olarak sosyal destek, kredi yapılandırması veya gelir telafi edici herhangi bir destek programı planlanmakta mıdır?
Baraj yatırımları, bölgesel kalkınma açısından stratejik önem taşırken, bu tür süreçlerde ortaya çıkan idari gecikmeler ve hukuki tartışmalar, projelerin sosyal kabulünü doğrudan etkiliyor. Silvan Barajı etrafında şekillenen bu tartışma, yalnızca bir ödeme meselesi değil, aynı zamanda kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik başlıklarının yeniden sorgulanmasına neden oluyor.
BU HABERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
EKOVİZYON DERGİ – https://www.ekovizyon.com.tr
