The Guardian’ın belgelere ve askerî kaynaklara dayanan araştırmasına göre İsrail ordusu, Filistinlilere ait 3,5 milyon fotoğrafı yüz tanıma çalışmaları için Amazon’un bulut altyapısına aktardı. Fotoğrafların tamamının nerede çekildiği ve kaç farklı kişiye ait olduğu bilinmiyor.
İsrail ordusunun Filistinlileri izlemek amacıyla kullandığı fotoğraf arşivi ve ticari teknoloji altyapısı, The Guardian’ın araştırmasıyla gündeme geldi. Gazetenin ulaştığı belgelere ve askerî kaynaklarla yaptığı görüşmelere göre, Gazze’ye yönelik saldırıların ilk aylarında 3,5 milyon fotoğraf Amazon’un bulut sistemine yüklendi.
Araştırmada, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilere ilişkin görüntülerin, Amazon’un yapay zekâ destekli görüntü analiz hizmeti Rekognition’dan yararlanmak amacıyla aktarıldığı belirtildi. Fotoğraf sayısı, aynı sayıda kişinin izlendiği anlamına gelmiyor. Arşivde kaç farklı kişinin bulunduğuna ilişkin kesin bir rakam açıklanmadı.
Fotoğraflar Tel Aviv yakınlarına taşındı
The Guardian’ın aktardığı bilgilere göre işlemi, İsrail ordusunun yazılım birimi bünyesinde faaliyet gösteren ve “Rolling Stone” olarak bilinen departman gerçekleştirdi. Gazze ve Batı Şeria’daki Filistinlilere ait geniş bir fotoğraf koleksiyonunu elinde bulunduran birim, görüntüleri Amazon’un Tel Aviv yakınlarındaki veri merkezine taşıdı.
Departman, 2024’ün başlarında Amazon’a Rekognition hizmetini bir yüz tanıma projesinde kullanmak istediğini bildirdi. Böylece araştırmanın merkezine, askerî bir veri arşivinin özel bir teknoloji şirketinin altyapısında depolanması ve işlenmesi yerleşti.
Gazetenin bulguları, fotoğrafların saklandığı yerin yanında kullanım amacına da odaklanıyor. Buluta yükleme, verilerin depolanmasını ifade ederken yüz tanıma hizmeti, görüntüler arasında karşılaştırma yapılmasına imkân sağlıyor. Bu iki işlem, teknik olarak farklı aşamalardan oluşuyor.
Kontrol noktalarında görüntü toplandı
The Guardian’a göre İsrail ordusu, Gazze’de bombardıman nedeniyle yerinden edilen Filistinlilerin kontrol noktalarından geçişleri sırasında sistematik biçimde fotoğraflarını çekti. Bu görüntüler, askerî birimlerin yürüttüğü yüz tanıma çalışmalarında kullanılan veri toplama faaliyetlerinin parçasıydı.
Ancak Amazon’a aktarılan 3,5 milyon fotoğrafın tamamının bu noktalarda çekilip çekilmediği bilinmiyor. Dolayısıyla arşivin bütünüyle kontrol noktalarından oluşturulduğunu söylemek mümkün değil.
Gazeteye konuşan ve yüz tanıma çalışmalarını bilen bir askerî kaynak, toplanan görüntülerin hacmi nedeniyle Amazon’un bulut altyapısından yararlanıldığını anlattı. Kaynağın değerlendirmesi, ticari depolama ve işlem kapasitesinin tercih edilmesinde veri miktarının etkili olduğuna işaret ediyor.
Askerlerin AWS ofislerindeki çalışması
Araştırmada, 2024’ün başlarında bir grup İsrail askerinin Tel Aviv’deki Amazon Web Services ofislerinde çalıştığı bilgisi de yer aldı. Askerlerin, Gazze’de yürütülen yüz tanıma faaliyetlerinde şirketin bulut altyapısından nasıl yararlanılabileceğini araştırdığı aktarıldı.
Bu bölüm, teknoloji sağlayıcısıyla askerî kullanıcı arasındaki ilişkinin kapsamına dair soruları gündeme getiriyor. Sunucu hizmeti sağlanması, yazılıma erişim verilmesi ve belirli bir uygulamanın geliştirilmesine destek sunulması farklı faaliyetler. Haberdeki iddiaların değerlendirilmesinde bu ayrımlar önem taşıyor.
AWS, müşteri verilerinin içeriğini göremediğini belirtti; İsrail ordusu operasyonel hizmetler hakkında yorum yapmadı.
Amazon’un teknik belgeleri ne söylüyor?
AWS’nin resmî belgeleri, Rekognition’ın yüz karşılaştırma sonuçlarının olasılığa dayandığını belirtiyor. Sistem, görüntüler arasındaki benzerliği hesaplıyor; üretilen sonuç tek başına kesin kimlik tespiti sayılmıyor. Yanlış eşleşmeler ve eşleşmenin gözden kaçması mümkün.
Şirket, kamu güvenliği ve kolluk uygulamalarında yüzde 99 veya üzerinde eşik kullanılmasını ve sonuçların insanlar tarafından incelenmesini öneriyor. Bu oran, sahadaki her eşleştirmenin yüzde 99 doğruluk taşıdığı anlamına gelmiyor; karşılaştırmada kullanılacak karar eşiğini ifade ediyor.
Bu teknik açıklamalar, Gazze’de hangi ayarların kullanıldığını veya hangi denetimlerin uygulandığını göstermiyor. Bunun için projeye özgü kayıtlar, kullanım koşulları ve denetim sonuçları gerekiyor.
The Guardian’ın araştırmasındaki temel bulgu, milyonlarca fotoğrafın yüz tanıma amacıyla ticari bulut altyapısına aktarılması. Arşivdeki benzersiz kişi sayısı, fotoğrafların tamamının kaynağı ve her görüntünün nasıl kullanıldığı ise açıklığa kavuşmuş değil. Bu nedenle fotoğraf sayısını doğrudan izlenen kişi sayısı olarak sunmak, eldeki bilgilerin ötesine geçiyor.









