Yapay zekâ destekli işe alım sistemlerinin giderek daha katı ve eleştiriye açık hale gelmesi, iş arayanları geleneksel başvuru kanallarının dışına itiyor. Son dönemde dikkat çeken eğilimlerden biri, flört uygulamalarının beklenmedik biçimde kariyer ağı kurma platformlarına dönüşmesi.
ABD merkezli CV ve kariyer platformu ResumeBuilder tarafından yapılan ankete göre, flört uygulamalarını kullananların yaklaşık üçte biri, bu platformları romantik ilişkilerden ziyade iş bağlantısı kurmak amacıyla değerlendiriyor. Katılımcıların yaklaşık yüzde 10’u ise uygulamalara girme nedenini doğrudan “iş bulmak” olarak tanımlıyor (ResumeBuilder anketi).
Bu eğilim, iş başvurularında yapay zekâ filtrelerinin belirleyici hale geldiği bir dönemde, “çevre”nin yeniden kritik bir rekabet avantajı haline geldiğini ortaya koyuyor.
Hedefli eşleşme, bilinçli network
Anket sonuçları, flört uygulamalarının rastlantısal değil, son derece stratejik kullanıldığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 66’sı, çalışmak istedikleri şirketlerde görev yapan kişileri özellikle aradığını belirtirken; yüzde 75’i, hedefledikleri pozisyonlarda çalışanlarla bilinçli şekilde eşleşmeye çalıştığını ifade ediyor.
ResumeBuilder.com’un Baş Kariyer Danışmanı Stacie Haller, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, mevcut tabloyu şu sözlerle özetliyor:
“İş arama sürecinin adeta bir korku filmine dönüştüğü bir ortamdayız. Bu şartlar altında öne çıkabilmenin en etkili yolu hâlâ network kurmak.”
(Kaynak: Bloomberg)
Bu değerlendirme, klasik özgeçmiş rekabetinin yerini ilişki temelli erişime bıraktığını gösteriyor.
İş teklifine uzanan dijital temaslar
Flört uygulamalarını profesyonel amaçla kullananların yüzde 88’i, bu yolla en az bir iş bağlantısı kurduğunu söylüyor. Bu bağlantılar çoğunlukla mentorluk, kariyer yönlendirmesi, mülakat fırsatı, açık pozisyon bilgisi ya da referans şeklinde gerçekleşiyor.
Teknoloji ve dijital kültür yayını Gizmodo’ya göre, ankete katılanların yüzde 37’si, bu temaslar sayesinde doğrudan iş teklifi aldığını belirtiyor. Daha dikkat çekici bir veri ise, katılımcıların yüzde 38’inin, iş bağlantısı kurduğu kişilerle aynı zamanda romantik ya da fiziksel bir ilişki yaşadığını ifade etmesi.
Bu durum, dijital platformlarda özel hayat ile profesyonel alanın giderek iç içe geçtiğini gösteriyor.
Yapay zekâ filtreleri ve eşitsizlik tartışması
Şirketler, artan başvuru hacmini yönetebilmek için özgeçmişleri ön elemeden geçirmek amacıyla yapay zekâ sistemlerine başvuruyor. Bu sistemler saniyeler içinde binlerce CV’yi tarayarak zaman kazandırsa da, algoritmik önyargılar, sektörde ciddi bir tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Uzmanlara göre, yapay zekâ her ne kadar verimlilik sağlasa da en nitelikli adayları seçmek konusunda ideal bir araç değil. Yüksek işsizlik oranı, tek bir ilana binlerce başvuru yapılması ve LinkedIn gibi platformların süreci kolaylaştırması, fırsat eşitsizliğini daha görünür hale getiriyor.
Bu noktada çevreye dayalı bir iş piyasası da kendi içinde yeni bir risk barındırıyor: Zaten güçlü sosyal ağlara sahip olan adaylar, sistemin doğal kazananı haline geliyor.
“Başka çarem yoktu”
Anket, flört uygulamalarına yönelmenin ardındaki motivasyonları da ortaya koyuyor. Katılımcıların:
-
Yüzde 42’si zorlu iş piyasası nedeniyle,
-
Yüzde 29’u çaresizlikten ya da kariyerinde ilerlemek için,
-
Yüzde 22’si ise başka hiçbir yerde network imkânı bulamadığı için bu yola başvurduğunu söylüyor.
Bu veriler, flört uygulamalarının bir tercihten ziyade, zorunlu bir alternatif kanal haline geldiğine işaret ediyor.
Tinder’dan Raya’ya uzanan yeni iş ağı
Araştırmaya göre, iş arayışı için tasarlanmamış olmalarına rağmen Tinder ve Bumble, bu amaçla en sık kullanılan platformlar arasında yer alıyor. Bununla birlikte bazı uygulamalar bu ihtiyacı açıkça sahipleniyor.
Yalnızca davetle girilebilen ve üyelik esasına dayanan Raya, kendisini “dünyanın dört bir yanından insanların bağlantı kurup işbirliği yapabildiği özel bir topluluk” olarak tanımlıyor. Flört odaklı bir imaja sahip olsa da, kullanıcıların sektör, pozisyon ve şirket bazlı arama yapabilmesi, uygulamayı elit bir profesyonel network alanına dönüştürüyor.
Bu tablo, dijital iş piyasasında oyunun kurallarının sessizce değiştiğini gösteriyor: CV’ler algoritmalara takılırken, insan teması yeni bir rekabet avantajı olarak öne çıkıyor.
Analiz
İşe alım süreçlerinde otomasyon, 2010’lu yıllarda hız kazanırken; 2020 sonrası dönemde yapay zekâ tabanlı eleme sistemleri standart hale geldi. Ancak literatürde, bu sistemlerin cinsiyet, okul ve deneyim temelli örtük önyargıları yeniden ürettiğine dair eleştiriler artıyor. Bu nedenle “sosyal sermaye”, dijital çağda yeniden değer kazanan bir unsur olarak öne çıkıyor.
BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
EKOVİZYON DERGİ – https://www.ekovizyon.com.tr
