Türkiye’de gıda güvenliğine ilişkin denetim mekanizmaları bir kez daha kamuoyunun gündeminde. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taklit ve tağşiş yapılan ürünlere ilişkin güncellediği son listede, Ankara ve Sakarya merkezli iki ayrı et ürünü üreticisinin yer alması, özellikle kırmızı et piyasasında süregelen yapısal sorunları yeniden görünür kıldı.
Bakanlığın resmi internet portalı güvenilirgida.tarimorman.gov.tr üzerinden yayımlanan listeye göre, hem döner hem de sucuk ürünlerinde tek tırnaklı hayvan eti tespit edildi. Bu bulgu, yalnızca tüketici sağlığı açısından değil, kayıtlı et tedarik zincirinin şeffaflığı ve maliyet baskıları açısından da dikkat çekici bir tabloya işaret ediyor.
Denetimler ne gösteriyor?
Güncellenen listede yer alan ürün gamı oldukça geniş. Sucuk ve dönerin yanı sıra; zeytinyağı, bal, peynir, kaşar, yoğurt, lahmacun, pide, köfte, adana kebap ve hamburger gibi temel tüketim ürünleri de denetim kapsamında yer aldı. Uzmanlara göre bu çeşitlilik, gıda sahteciliğinin münferit değil, sektörel bir sorun haline geldiğini ortaya koyuyor.
Ekonomik açıdan bakıldığında, artan üretim maliyetleri, kırmızı et arzındaki daralma ve kayıt dışı tedarik kanalları, bazı üreticileri mevzuata aykırı uygulamalara yöneltebiliyor. Ancak denetim sonuçları, bu tür girişimlerin orta ve uzun vadede hem firmalar hem de sektör geneli için ciddi itibar ve finansman riskleri doğurduğunu gösteriyor.
Sakarya: Sucuk üretiminde kritik bulgular
Sakarya’nın Akyazı ilçesinde faaliyet gösteren Kartal Et ve Et Mamulleri tarafından üretilen dana sucukta, laboratuvar analizleri sonucunda tek tırnaklı hayvan eti tespit edildi. Bakanlık kayıtlarına göre, söz konusu ürün parti bazlı incelemeye alındı ve kamuoyuna açık şekilde ifşa edildi.
Bu tür tespitler, özellikle Anadolu’daki küçük ve orta ölçekli et işletmelerinin denetim standartları ve hammadde temin süreçlerini yeniden tartışmaya açıyor.
Ankara: Döner üretiminde benzer ihlal
Başkent Ankara’da ise Etimesgut ilçesinde faaliyet gösteren Anksan Besicilik Gıda Tarım Ürünleri firmasının ürettiği pişmiş dana dönerde aynı türden bir ihlal belirlendi. Denetimler, ürün içeriğinde mevzuata aykırı biçimde tek tırnaklı hayvan eti kullanıldığını ortaya koydu.
Gıda ekonomisi uzmanlarına göre, özellikle toplu tüketim ürünleri olan döner ve benzeri hazır et ürünleri, denetim açısından en yüksek risk grubunda yer alıyor.
Türkiye’de taklit ve tağşiş listeleri ilk kez yayımlanmıyor. Son on yılda düzenli olarak güncellenen bu listeler, denetim kapasitesinin arttığını gösterse de, aynı ihlal türlerinin tekrarlanması yapısal sorunların hâlâ çözülemediğine işaret ediyor. Akademik çalışmalar, gıda sahteciliğinin en çok fiyat dalgalanmalarının yoğun olduğu dönemlerde arttığını ortaya koyuyor¹.
LİSTEDEKİ DİĞER MARLAR VE ÜRÜNLER
Kaynak:
Tarım ve Orman Bakanlığı – Güvenilir Gıda Platformu (güvenilirgida.tarimorman.gov.tr)
Dipnotlar:
-
Spink, J., & Moyer, D. C. (2011). Defining the public health threat of food fraud. Journal of Food Science, 76(9).
-
OECD (2020). Illicit Trade: Food Fraud and Counterfeiting.
BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
EKOVİZYON DERGİ – Ekovizyon.com.tr
https://www.ekovizyon.com.tr
