Ekovizyon Dergisi
Anasayfa / Türkiye / Terörsüz Türkiye yasa teklifi Adalet Komisyonu’ndan geçti – 08.08.2026

Terörsüz Türkiye yasa teklifi Adalet Komisyonu’ndan geçti – 08.08.2026

Manisa'da okul kapısında silahlı saldırı

Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesini oluşturması amacıyla hazırlanan 12 maddelik kanun teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Teklif, PKK/KCK’nın silah bırakmasının devlet kurumlarınca tespit edilmesi ve buna ilişkin Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanması şartına bağlı çeşitli soruşturma, kovuşturma ve infaz mekanizmaları öngörüyor.

Terörsüz Türkiye yasa teklifi Adalet Komisyonu’ndan geçti

Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla hazırlanan 12 maddelik Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 18 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi. Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla 5 Ağustos’ta TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, PKK/KCK’nın fiilî varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi sonrasında uygulanacak hukuki mekanizmaları düzenliyor.

Görüşmeler 7 Ağustos Cuma günü saat 15.32’de başladı. Komisyon salonunun fiziki kapasitesi daha ilk dakikalarda tartışma konusu olurken, toplantının ilerleyen saatlerinde özellikle İYİ Parti ile MHP milletvekilleri arasında sert tartışmalar yaşandı. TBMM tutanaklarında, milletvekillerinin karşılıklı itirazları, söz hakkı tartışmaları ve toplantıya verilen aralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

Teklifin TBMM’ye sunulmasıyla birlikte başlayan süreç, yalnızca ceza hukuku ve infaz düzenlemeleri açısından değil, aynı zamanda devletin güvenlik politikasının yeni bir hukuki zemine taşınması bakımından da önem taşıyor.

360’a yakın milletvekili imzaladı

Teklif, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler tarafından 5 Ağustos’ta yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Güler, düzenlemenin toplam 12 maddeden oluştuğunu ve Meclis’te yürütülen Terörsüz Türkiye sürecinin yasal ayağını oluşturduğunu açıkladı.

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel de teklifin 12 maddeden oluştuğunu belirterek düzenlemenin, belirli şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin infazına ilişkin geçici mekanizmalar içerdiğini söyledi.

Yüksel’in açıklamasına göre düzenlemenin uygulanabilmesi için temel eşik, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiilî varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi. Bu tespitin ardından Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu şart gerçekleşmeden teklif kapsamında öngörülen mekanizmaların işletilmesi mümkün olmayacak.

Teklifin merkezinde infaz düzenlemesi bulunuyor

Teklifin en önemli bölümlerinden biri, kapsam dahilindeki bazı suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyetlerin infazına yönelik geçici mekanizmalar.

Teklif metnine göre, belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların beş veya on yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor. Kesinleşmiş mahkûmiyetler açısından da toplam 15 yıl veya daha az hapis cezalarının infazının beş yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazının ise 10 yıl süreyle ertelenmesi düzenleniyor. Kasten öldürme suçuna ilişkin belirli mahkûmiyetler ile 1 Haziran 2005 öncesine ilişkin bazı müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hükümleri kapsam dışında tutuluyor.

Erteleme süresinde yeni bir terör suçunun kesinleşmesi halinde erteleme kararının kaldırılması ve infazın devam etmesi öngörülüyor. Sürenin suç işlenmeden tamamlanması halinde ise teklif, ilgili cezanın infaz edilmiş sayılmasını düzenliyor.

Bu yapı, teklifin siyasi tartışmasının neden büyük ölçüde “af mı, infaz düzenlemesi mi?” sorusu etrafında şekillendiğini de açıklıyor. İktidar kanadı düzenlemenin af olmadığını vurgularken, muhalefet sıralarından bazı milletvekilleri özellikle cezanın belirli bir sürenin sonunda infaz edilmiş sayılmasını hukuki sonuçları bakımından özel af tartışmasıyla ilişkilendirdi. TBMM tutanaklarında bu görüş ayrılığı açık biçimde görülüyor.

TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülen Terörsüz Türkiye yasa teklifi
TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülen Terörsüz Türkiye yasa teklifi

Sürecin takibi için yeni kurul öngörülüyor

Teklifin dikkat çeken diğer başlıklarından biri, sürecin uygulanmasını takip edecek koordinasyon yapısı.

Düzenlemeye göre kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri’nden oluşacak.

Kurulun görevi, düzenlemenin uygulanmasını takip etmek, sürecin ilerleyişini değerlendirmek ve ihtiyaç halinde ilgili kurumlarla koordinasyon sağlamak olarak tanımlanıyor. TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulması ve kurulun çalışmalarının Meclis’e düzenli olarak bildirilmesi öngörülüyor.

Bu yapı, teklifin yalnızca geçmişteki soruşturma ve mahkûmiyetlere ilişkin bir infaz düzenlemesi olmadığını; sürecin uygulanmasını ve sonuçlarının izlenmesini sağlayacak kurumsal bir mekanizma da kurduğunu gösteriyor.

Komisyonda “af” tartışması öne çıktı

Görüşmelerin en temel hukuki tartışması, düzenlemenin niteliği üzerinde yoğunlaştı.

Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, teklifin af düzenlemesi olmadığını; mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldırmadığını, suçların hukuki niteliğini değiştirmediğini ve ceza sorumluluğunu kaldırmadığını savundu. Yüksel’e göre düzenleme, belirli koşullara bağlı geçici ve istisnai hukuki mekanizmalar getiriyor.

Muhalefet milletvekilleri ise özellikle infazın belirli bir süre sonunda tamamlanmış sayılması, hak yoksunluklarının kaldırılması ve yürütme ağırlıklı kurulun yetkileri üzerinden anayasal ve hukuki itirazlar yöneltti. TBMM tutanaklarında bazı milletvekillerinin düzenlemenin özel af sonucuna yaklaşabileceği yönündeki gerekçeleri ayrıntılı biçimde yer aldı.

Bu nedenle teklifin Genel Kurul aşamasında yalnızca siyasi destek dengesi değil, düzenlemenin anayasal sınırları ve uygulanma şartları da tartışmanın merkezinde olacak.

Komisyon görüşmelerinde tansiyon yükseldi

Yaklaşık 18 saat süren görüşmeler sırasında siyasi gerilim birkaç kez yükseldi. Özellikle İYİ Parti milletvekilleri ile MHP milletvekilleri arasında söz hakkı ve teklifin maddelerine geçilmesi konusunda tartışmalar yaşandı.

TBMM tutanaklarına göre teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlandığının açıklanmasının ardından İYİ Parti milletvekilleri itirazlarını sürdürdü. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, görüşmelerin tamamlandığını belirterek maddelere geçilmesini oyladı ve öneri kabul edildi. Ardından teklifin birinci maddesi görüşülmeye başlandı.

Gecenin ilerleyen bölümünde de tartışmalar devam etti. Ayyüce Türkeş Taş ile MHP’li milletvekilleri arasında yaşanan gerilim sonrasında saat 03.06’da toplantıya ara verildiği TBMM tutanaklarına yansıdı.

Ekonomik boyut: güvenlik maliyetinden kaynak tahsisine

Teklif doğrudan bir ekonomi yasası niteliğinde değil. Ancak düzenlemenin uzun vadeli ekonomik etkisi, Türkiye’nin güvenlik harcamaları, kamu kaynaklarının tahsisi, bölgesel yatırım ortamı ve özel sektörün risk algısı üzerinden değerlendirilebilir.

Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, komisyon açılışında terörün Türkiye’ye ekonomik maliyetinin 2,3 trilyon doları aştığını ifade etti. Bu rakam, bağımsız bir ekonomik etki analizi olarak değil, Yüksel’in komisyon konuşmasında verdiği siyasi ve ekonomik değerlendirme olarak ele alınmalı.

Terör kaynaklı güvenlik risklerinin kalıcı biçimde azalması halinde ekonomik açıdan en önemli potansiyel etki, kaynakların güvenlik önceliklerinden üretken yatırımlara ve sosyal altyapıya yönelmesi olabilir. Bunun yanında özellikle Güneydoğu Anadolu’da yatırım kararlarını etkileyen risk priminin düşmesi, turizm ve lojistik faaliyetlerin genişlemesi ve özel sektör yatırımlarının artması mümkün olabilir.

Ancak bunlar henüz gerçekleşmiş ekonomik sonuçlar değil, sürecin başarıyla tamamlanması halinde ortaya çıkabilecek potansiyel etkiler. Bu nedenle mevcut aşamada “Terörsüz Türkiye ekonomiyi büyütecek” şeklinde kesin bir nedensellik kurmak erken olur.

Gözler Genel Kurul’da

Adalet Komisyonu’nun kabul ettiği teklifin yasalaşması için sıradaki aşama TBMM Genel Kurulu olacak. Düzenlemenin Genel Kurul gündemine alınması ve burada maddelerinin görüşülmesi bekleniyor.

Genel Kurul aşaması, teklifin hukuki niteliği ve uygulanma şartları bakımından daha kapsamlı bir siyasi tartışmaya sahne olabilir. Özellikle infaz ertelemesi, hak yoksunluklarının kaldırılması, sürecin izlenmesi ve yürütme organları içinde oluşturulacak kurulun yetkileri öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Teklifin uygulanmasının önündeki temel koşul ise değişmiyor: PKK/KCK’nın fiilî varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve buna ilişkin Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanması.

Türkiye açısından bundan sonraki kritik eşik, Komisyon’da kabul edilen metnin Genel Kurul’da nasıl şekilleneceği ve yasalaşması halinde öngörülen mekanizmaların hangi takvimle işletileceği olacak.

İŞTE MADDE MADDE KANUN TEKLİFİ

12 maddeden oluşan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, PKK/KCK’nın ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi üzerine uygulanacak hukuki süreci düzenliyor. Düzenlemenin uygulanabilmesi için söz konusu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Teklifin 1’inci maddesi, düzenlemenin amaç ve kapsamını belirliyor. Buna göre kanun; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor.

2’nci maddede, kanunda geçen “örgüt” ve “Kurul” ifadelerinin tanımları yapılıyor. Örgüt ifadesi PKK/KCK ve bağlı bütün oluşumları kapsarken, Kurul ise kanunun uygulanmasını takip edecek ve 7’nci madde kapsamında oluşturulacak yapıyı ifade ediyor.

3’üncü madde, devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini düzenliyor. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor. Kapsama giren diğer suçlarda, üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş ancak daha sonra soruşturulacak kapsamdaki suçlarda soruşturma açılması Kurulun iznine bağlı olacak.

4’üncü madde, tutuklama ve adli kontrol tedbirleri ile istinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalara ilişkin hükümleri içeriyor. Erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yetkili yargı mercilerince yeniden değerlendirilecek ve şartların oluşması halinde kaldırılabilecek. İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilecek.

5’inci maddeye göre soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin kararlar özel bir sisteme kaydedilecek. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işleyen kişinin erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek. Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi kararı verilecek.

6’ncı madde, kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazının ertelenmesini düzenliyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar kapsam dışında tutuluyor. Diğer kapsamdaki suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların cezalarının infazı 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Kararı infaz hakimi verecek. Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kaldırılarak cezanın infazına devam edilecek. Sürenin terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

7’nci maddeyle, kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir Kurul oluşturulması öngörülüyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. İhtiyaç halinde alt komisyonlar kurulabilecek ve gerekli görülen kurum temsilcileri ile kişiler toplantılara davet edilebilecek.

8’inci madde, silah ve malzeme teslimine ilişkin süreci düzenliyor. Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Bunların nasıl kayıt altına alınacağı ve sonrasında uygulanacak işlemlerin usul ve esaslarını, güvenlik kurumlarının görüşünü alarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı belirleyecek.

9’uncu madde, düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin başvuru süresini belirliyor. MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde, bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvuran kişiler kanun hükümlerinden yararlanabilecek.

10’uncu madde, kamu kurumlarının görev ve sorumluluklarını düzenliyor. Kanun kapsamında verilen görevlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor. Böylece Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri başta olmak üzere kanun kapsamında görev alan kişilere yasal güvence sağlanıyor.

Teklifin 11’inci maddesi yürürlük, 12’nci maddesi ise yürütme hükümlerini düzenliyor.

Ana kaynak: Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tutanakları ve TBMM Başkanlığı’nın kanun teklifine ilişkin açıklamaları. Kabul bilgisi, 8 Ağustos 2026 tarihli haber kaynaklarıyla ayrıca teyit edilmiştir.

BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Ekovizyon Dergi

 

 

Etiketlendi:

Cevap bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bize Ulaşın!