Meksika’nın en çok aranan uyuşturucu baronlarından Nemesio Oseguera Cervantes, bilinen adıyla “El Mencho”, Pazar günü düzenlenen askerî operasyonda öldürüldü. 60 yaşındaki kartel lideri, hem Meksika güvenlik güçlerinin hem de ABD makamlarının yıllardır öncelikli hedefleri arasındaydı. ABD, yakalanmasını sağlayacak bilgi için 15 milyon dolar ödül koymuştu.
Uzmanlar, ölümün sembolik bir dönüm noktası olabileceğini ancak liderliğini yaptığı yapının otomatik olarak dağılmayacağı uyarısında bulunuyor.
CJNG’nin kurucusu
El Mencho, Jalisco New Generation Cartel (CJNG) adlı örgütün kurucusu ve lideriydi. Son on yılda CJNG, Meksika’nın en güçlü ve en şiddet yanlısı suç örgütlerinden biri haline geldi. ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA), kartelin ABD’nin 50 eyaletinin tamamında faaliyet gösterdiğini değerlendiriyor.
Örgüt; kokain sevkiyatının yanı sıra özellikle sentetik opioid fentanil ve metamfetamin üretimiyle milyarlarca dolarlık bir gelir ağı kurdu. Fentanil, son yıllarda ABD’de yüz binlerce aşırı doz ölümüne yol açan krizin başlıca unsurlarından biri olarak gösteriliyor.
1966 doğumlu Oseguera, Michoacán eyaletinin yoksul Aguililla kasabasında büyüdü. Genç yaşta ABD’ye göç etti; 1994’te Kaliforniya’da eroin dağıtımına yönelik komplo suçundan mahkûm edildi ve yaklaşık üç yıl hapis yattı. Tahliyesinin ardından Meksika’ya sınır dışı edildi.
Polislikten kartel liderliğine
Meksika’ya dönüşünde kısa süre polislik yapan Oseguera, ardından Milenio Karteli’ne katıldı. Bu yapı, Sinaloa Cartel ile bağlantılıydı. Burada tetikçi olarak yükseldi. 2007 civarında, Ignacio Coronel Villareal’in ölümünün ardından Erik Valencia Salazar ile birlikte CJNG’yi kurdu. Başlangıçta Sinaloa ile bağlantılı hareket eden örgüt, kısa sürede bağımsız bir hatta geçti ve iki kartel arasında kanlı bir rekabet başladı.
El Mencho’nun liderliğinde CJNG, klasik uyuşturucu kaçakçılığı modelini paramiliter taktiklerle birleştirdi. Örgüt ağır silahlar, zırhlı araçlar ve askerî düzeyde ekipman kullandı. 2015’te güvenlik güçlerinin düzenlediği bir operasyonda kartel üyeleri roketatarla bir askerî helikopteri düşürdü. Olay, örgütün kapasitesini ve devlete doğrudan meydan okuma stratejisini simgeleyen bir eşik olarak kayda geçti.
Kartel, kafa kesme ve toplu infaz gibi aşırı şiddet yöntemleriyle tanındı. 2015’te Batı Meksika’da altı haftalık süreçte iki düzine polisin öldürülmesi, örgütün güvenlik güçleriyle açık çatışmaya girebildiğini gösterdi.
2020’de Mexico City’nin o dönemki emniyet müdürü Omar García Harfuch’a yönelik ağır silahlı saldırı da CJNG’ye atfedildi. Harfuch saldırıdan sağ kurtulurken iki koruması hayatını kaybetti.
Güç boşluğundan büyüyen yapı
CJNG’nin yükselişi, Joaquin Guzman’ın ABD’de hapse girmesi ve Sinaloa Karteli’ndeki liderlik krizleriyle aynı döneme denk geldi. Bu güç boşluğu, Oseguera’nın örgütünü hızla genişletmesine zemin hazırladı.
Kartel yalnızca uyuşturucu ticaretiyle sınırlı kalmadı; çalıntı yakıt ticareti, zorla çalıştırma ve insan kaçakçılığı gibi alanlara yayıldı. Uzmanlara göre örgüt, yerel düzeyde siyaset ve finans üzerinde etki kurarak bazı bölgelerde fiili bir güç odağı haline geldi. Pandemi döneminde CJNG logolu gıda paketlerinin dağıtılması, örgütün sosyal taban oluşturma çabasına işaret etti.
El Mencho, selefi olarak görülen Joaquin Guzman’ın aksine medyadan uzak durdu. Hakkında az sayıda fotoğraf bulunuyor; kamuoyuna daha çok sosyal medyaya sızan tehdit içerikli kayıtlarla yansıdı.
ABD’de 2017’den itibaren hakkında birden fazla iddianame hazırlandı. 2022 tarihli bir iddianamede kontrollü maddelerin ABD’ye yasa dışı ithalatı için komplo kurma, fentanil ve metamfetamin dağıtımı ve uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı silah kullanımı gibi suçlamalar yer aldı.
Güvenlik uzmanları, Oseguera’nın ölümünün CJNG içinde güç mücadelesi doğurabileceğini ve kısa vadede şiddet riskini artırabileceğini belirtiyor. Kartelin kurumsallaşmış yapısı ve uluslararası bağlantıları göz önüne alındığında, lider kaybının örgütü otomatik olarak dağıtması beklenmiyor.
Eski bir polis memurundan küresel ölçekte aranan bir uyuşturucu baronuna dönüşen El Mencho, Meksika’nın son on yılındaki şiddet sarmalının merkezindeki isimlerden biri olarak tarihe geçti. Ölümü, ülkede yeni bir denge arayışının başlangıcı olabilir.
BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
