Orta Doğu’da çatışmaların genişlemesi, küresel petrol arzına ilişkin kaygıları yeniden büyüttü. Brent petrol 99,33 dolara çıkarak 100 dolar eşiğine dayanırken, son dört işlem günündeki kesintisiz yükseliş enerji maliyetlerinde yeni bir şok ihtimalini gündeme taşıdı.
Orta Doğu’da saldırıların yeniden şiddetlenmesi, petrol piyasalarında tansiyonu yükseltti. Arz kesintisi endişelerinin güçlenmesiyle Brent petrolün varil fiyatı çarşamba günü yüzde 1,4 artarak 99,33 dolara ulaştı.
ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı da yüzde 1,4 yükselişle 94,34 dolara çıktı. Böylece petrol fiyatları yükselişini üst üste dördüncü işlem gününe taşıdı.
Brent petrol ağustostan bu yana yüzde 25 arttı
Altı aydır devam eden çatışmalarda kalıcı çözüm beklentisinin zayıflaması ve saldırıların yeniden yoğunlaşması, Brent petrolü ağustos başından bu yana yaklaşık yüzde 25 yukarı taşıdı.
Piyasalar yalnızca mevcut üretim miktarlarına değil, enerji tesisleri ile petrol tankerlerinin hedef alınma ihtimaline de fiyat biçiyor. Taşımacılık güzergâhlarında yaşanabilecek bir aksama, küresel arzın daralmasına ve enerji maliyetlerinin daha da yükselmesine yol açabilir.
Suudi Arabistan’ın çatışmaya çekilmesi kaygıları artırdı
İran destekli Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerine saldırılar düzenlemesi, gerilimin bölgenin en büyük petrol üreticilerinden birine doğru genişlediği endişesini güçlendirdi.
ABD’nin bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olan Suudi Arabistan’ın çatışmaların içine daha fazla çekilmesi, petrol üretimi ve sevkiyatına ilişkin riskleri artırdı.
ABD ile İran arasındaki saldırılar piyasayı sarstı
Bölgedeki gerilim, Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki saldırılarla sınırlı kalmadı. ABD güçlerinin çok sayıda İran petrol tankerini hedef aldığı belirtilirken, İran’ın da Ürdün’de bulunan bir ABD üssüne saldırı düzenlediği bildirildi.
Karşılıklı saldırıların enerji tesisleri ve taşımacılık hatlarına sıçrama ihtimali, petrol fiyatlarına eklenen jeopolitik risk primini yükseltti.
Beş İran tankerinin imha edilmesi endişeyi büyüttü
OCBC analistleri, İran’ın Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırıları ile beş İran tankerinin imha edilmesinin, petrol arzında uzun süreli bir kesinti yaşanabileceğine ilişkin kaygıları artırdığına dikkat çekti.
Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırdığı belirtiliyor. Ancak saldırıların devam etmesi halinde alternatif sevkiyat yollarının maliyet ve kapasite bakımından yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.
ING: Risk primi yüksek kalabilir
ING analistlerine göre son gelişmeler, çatışmaların kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentileri zayıflattı. Barış görüşmelerinin yeniden başlamasının henüz uzak bir ihtimal olarak görülmesi, petrol piyasasında risk priminin yüksek kalabileceğine işaret ediyor.
Brent petrol 100 doları aşarsa ne olur?
Brent petrolün 100 doların üzerine çıkması yalnızca akaryakıt piyasasını ilgilendirmiyor. Yüksek petrol fiyatları; taşımacılık, lojistik, havacılık, tarım, sanayi ve petrokimya sektörlerinin maliyetlerini artırabilecek bir zincirleme etki yaratabilir.
Enerji ithalatçısı ülkelerde daha pahalı petrol; dış ticaret dengesi, cari açık ve enflasyon üzerinde ilave baskı oluşturabilir. Bu nedenle 100 dolar seviyesi, piyasalarda psikolojik bir sınır olmanın ötesinde küresel ekonomi açısından kritik bir maliyet eşiği olarak izleniyor.
Brent petrolün bundan sonraki yönünü; saldırıların kapsamı, enerji altyapısının zarar görüp görmeyeceği ve petrol sevkiyatındaki olası kesintilerin süresi belirleyecek. Çatışmaların genişlemesi halinde 100 dolar eşiğinin aşılması ve enerji maliyetlerindeki yükselişin küresel ekonomiye yayılması ihtimali güçlenebilir.
Kaynak: ING ve OCBC analistlerinin piyasa değerlendirmeleri.
Bu içerik bilgilendirme amacı taşımaktadır, yatırım tavsiyesi değildir (YTD).









