Antalya’daki BM İklim Zirvesi’nde Avrupa Birliği ve aralarında Panama ile Marshall Adaları’nın da bulunduğu taraflar nihai taslağa itiraz etti. COP31 Başkanı Murat Kurum, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim finansmanı konusunda görüş ayrılıkları sürerken Antalya Paktı’nın kabul edilmediğini açıkladı.
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31), zirvenin ana karar metni olarak sunulan Antalya Paktı taslağında uzlaşma sağlanamadı. Resmî takvimde 20 Kasım’da sona ermesi öngörülen müzakereler 22 Kasım’a uzadı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, genel kurulda metnin kabulü için gereken uzlaşmanın oluşmadığını ve yeni bir taslak sunulmayacağını bildirdi.
AB fosil yakıtlara ilişkin açık ifade istedi
Türkiye’nin ev sahipliğinde ve Avustralya’nın müzakere başkanlığında hazırlanan metne yönelik başlıca itiraz, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açıkça yer verilmemesiydi. AB adına konuşan İrlanda İklim ve Enerji Bakanı Darragh O’Brien, Birliğin bu haliyle taslağı desteklemeyeceğini söyledi. Panama da metni iklim krizinin boyutu karşısında yetersiz buldu.
Rusya farklı bir gerekçeyle itiraz etti. Rus heyeti, fosil yakıt arzının talepten daha hızlı azaltılması halinde fiyat şokları ve enerji yoksulluğu yaşanabileceğini savundu. Taslaktaki karbon yakalama ve depolama hükümleri de tartışma yarattı. Bazı delegasyonlar ve çevre örgütleri, bu hükümlerin fosil yakıt kullanımının sürmesine alan açabileceğini belirtti.
Elektriğin payı için yüzde 35 hedefi önerildi
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin yayımladığı 22 Kasım tarihli taslak, elektriğin dünya genelinde toplam nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılmasını öngörüyordu. Metin, bu hedefi elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve enerjiye erişimin iyileştirilmesiyle birlikte ele aldı.
Taslak, küresel ısınmanın 1,5 dereceyi aşması halinde iklim kaynaklı kayıp ve zararların daha sık ve daha ağır yaşanabileceğini belirtiyordu. Metinde, olası aşımın süresini ve büyüklüğünü sınırlamak için sera gazı emisyonlarının hızla ve kalıcı biçimde azaltılması çağrısı da yer aldı.
Uyum finansmanında başlangıç tutarı belirlenmedi
Metin, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlaması için kullanılan finansmanın 2035’e kadar en az üç katına çıkarılması çağrısını yineledi. Artışın hangi başlangıç tutarı üzerinden hesaplanacağı taslakta belirlenmedi. Metin, bu konuda seçenekleri inceleyecek bir teknik rapor hazırlanmasını öngörüyordu.
Paris Anlaşması yürürlükte
Antalya Paktı’nın kabul edilmemesi, Paris Anlaşması kapsamındaki yükümlülükleri ve önceki zirvelerde kabul edilen kararları etkilemiyor. Dubai’de 2023’te düzenlenen COP28’de taraflar, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısı üzerinde uzlaşmıştı. Antalya taslağı Dubai’deki mutabakata atıf yapıyordu. AB ise fosil yakıtlara ilişkin açık ifadenin yeni karar metninde de yer almasını istedi.








