Ekovizyon Dergisi
Anasayfa / Türkiye / Dünya ticaretinin dev limanları: Çin zirvede, Türkiye kaçıncı?

Dünya ticaretinin dev limanları: Çin zirvede, Türkiye kaçıncı?

Küresel deniz ticaretinin yeni güç haritası belli oldu. Lloyd’s List’in 2026 raporuna göre Şanghay Limanı, 2025 yılında 55,1 milyon TEU konteyner elleçleyerek üst üste 16’ncı kez dünya liderliğini korudu. İlk sekiz sıranın altısında Çin limanları yer alırken ABD’nin en büyük konteyner limanı Los Angeles ancak 18’inci olabildi. Türkiye ise ilk 30’a giremedi; buna karşılık Ambarlı, Kocaeli ve Tekirdağ dünyanın en büyük 100 konteyner limanı arasında bulunuyor.

Lloyd’s List'in resmî sıralamasında Türkiye'den Ambarlı 67'nci, Kocaeli 89'uncu ve Tekirdağ 97'nci sırada bulunuyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına göre Türkiye limanlarının toplam konteyner elleçlemesi 2025'te 14 milyon TEU'ya ulaşarak yüzde 3,5 arttı. Bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'nin liman kapasitesini büyüttüğü, ancak tek tek limanların işlem hacmi bakımından Asya'daki dev merkezlerle arasında önemli fark bulunduğu görülüyor.
Lloyd’s List’in resmî sıralamasında Türkiye’den Ambarlı 67’nci, Kocaeli 89’uncu ve Tekirdağ 97’nci sırada bulunuyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına göre Türkiye limanlarının toplam konteyner elleçlemesi 2025’te 14 milyon TEU’ya ulaşarak yüzde 3,5 arttı. Bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin liman kapasitesini büyüttüğü, ancak tek tek limanların işlem hacmi bakımından Asya’daki dev merkezlerle arasında önemli fark bulunduğu görülüyor.

Küresel deniz ticaretinin yeni güç haritası belli oldu. Lloyd’s List’in 2026 raporuna göre Şanghay Limanı, 2025 yılında 55,1 milyon TEU konteyner elleçleyerek üst üste 16’ncı kez dünya liderliğini korudu. İlk sekiz sıranın altısında Çin limanları yer alırken ABD’nin en büyük konteyner limanı Los Angeles ancak 18’inci olabildi. Türkiye ise ilk 30’a giremedi; buna karşılık Ambarlı, Kocaeli ve Tekirdağ dünyanın en büyük 100 konteyner limanı arasında bulunuyor.

Küresel ticaretin yönünü belirleyen limanlarda Asya’nın ağırlığı giderek artıyor. Uluslararası denizcilik araştırma kuruluşu Lloyd’s List’in 2026 yılı konteyner limanları sıralaması, dünya ticaretindeki ekonomik güç dağılımını yeniden ortaya koydu.

2025 yılı verilerine göre hazırlanan listede dünyanın en yoğun 100 konteyner limanı toplam 792,2 milyon TEU elleçleme gerçekleştirdi. Bu miktar, bir önceki yıla göre yüzde 6,3’lük artışa işaret ediyor.

Asya limanları toplam hacmin yaklaşık yüzde 68’ini oluştururken Çin limanlarının payı yüzde 40’ı aştı. İlk 30 liman özelinde Hong Kong dahil Çin’in payı yaklaşık yüzde 50’ye ulaşıyor.

Rakamlar yalnızca konteynerlerin hangi limanlardan geçtiğini göstermiyor. Aynı zamanda sanayi üretiminin, ihracatın, tedarik zincirlerinin ve uluslararası lojistik yatırımlarının hangi bölgelerde yoğunlaştığını da ortaya koyuyor.

Şanghay 16 yıldır dünya lideri

Çin’in en büyük ticaret merkezlerinden Şanghay, 2025 yılında 55 milyon 62 bin 500 TEU konteyner elleçleyerek dünyanın en yoğun konteyner limanı unvanını korudu.

Böylece 2010 yılında ele geçirdiği liderliğini 16 yıl üst üste sürdürmüş oldu.

Singapur Limanı 44,66 milyon TEU ile ikinci, Çin’in Ningbo-Zhoushan Limanı ise 43,87 milyon TEU ile üçüncü sırada yer aldı.

Şanghay’ın ulaştığı hacim, ikinci sıradaki Singapur’dan yaklaşık 10,4 milyon TEU daha yüksek.

Çin’in limancılıktaki üstünlüğünün arkasında yalnızca kıyı tesislerinin büyüklüğü bulunmuyor. Yangtze Nehri çevresindeki sanayi merkezleri, demir yolu bağlantıları, üretim bölgeleri ve ihracat odaklı lojistik ağlar da bu büyüklüğü destekliyor.

Çin ilk sekiz sıranın altısını aldı

Dördüncü sırada 35,41 milyon TEU ile Shenzhen, beşinci sırada 32,89 milyon TEU ile Qingdao, altıncı sırada 28,05 milyon TEU ile Guangzhou bulunuyor.

Güney Kore’nin Busan Limanı 24,88 milyon TEU ile yedinci olurken Çin’in Tianjin Limanı 24,03 milyon TEU ile sekizinci sıraya yerleşti.

İlk sekiz limanın tamamının Doğu ve Güneydoğu Asya’da bulunması, uluslararası ticaretin ağırlık merkezindeki değişimin en somut göstergelerinden biri.

ABD ile Çin arasındaki ticari gerilimlere ve üretimin başka Asya ülkelerine kaydırılmasına rağmen Çin, küresel konteyner taşımacılığındaki merkezi konumunu sürdürüyor.

ABD’nin en büyük limanı 18’inci sırada

Dünyanın en büyük ekonomisi ABD, konteyner limanlarının işlem hacminde Asya’nın gerisinde bulunuyor.

Los Angeles Limanı, 10 milyon 239 bin 318 TEU ile dünya sıralamasında 18’inci sırada yer aldı.

Komşusu Long Beach 9,88 milyon TEU ile 21’inci, New York/New Jersey ise 8,90 milyon TEU ile 23’üncü sırada bulunuyor.

Los Angeles ve Long Beach limanlarının oluşturduğu San Pedro Körfezi kompleksi, ABD’nin uluslararası konteyner deniz ticaretinin yaklaşık üçte birini karşılıyor.

Bu limanlar, Asya’da üretilen tüketim mallarının ABD pazarına ulaşmasında stratejik bir konuma sahip.

Ancak ABD limanlarının daha düşük işlem hacmine sahip olması, doğrudan ülkenin ticaret kapasitesinin aynı ölçüde düşük olduğu anlamına gelmiyor. Limanlarda aktarma faaliyetlerinin yoğunluğu, hinterlant bağlantıları ve yüklerin farklı terminallere dağılması sıralamayı etkiliyor.

Avrupa’nın lideri Rotterdam

Avrupa’da ilk sırayı Hollanda’nın Rotterdam Limanı aldı.

14,25 milyon TEU konteyner elleçleyen Rotterdam dünya sıralamasında 12’nci oldu.

Belçika’nın Antwerp-Bruges Limanı 13,63 milyon TEU ile 13’üncü, Almanya’nın Hamburg Limanı ise 8,32 milyon TEU ile 27’nci sırada yer aldı.

Rotterdam’ın başarısında Avrupa’nın iç bölgelerine ulaşan kara yolu, demir yolu ve nehir taşımacılığı bağlantıları önemli rol oynuyor.

Kuzey Afrika’dan Fas’ın Tanger Med Limanı da 11,11 milyon TEU ile 16’ncı sıraya yükselerek Akdeniz havzasındaki önemli aktarma merkezlerinden biri olduğunu ortaya koydu.

Türkiye ilk 30’da yok, ancak ilk 100’de üç liman var

Küresel sıralamanın Türkiye açısından en dikkat çekici yönü, dünyanın en yoğun 30 konteyner limanı arasında Türk limanlarının bulunmaması.

Buna karşılık Lloyd’s List’in ilk 100 listesinde Ambarlı 67’nci, Kocaeli 89’uncu ve Tekirdağ 97’nci sırada yer alıyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıkladığı verilere göre Türkiye limanlarında 2025 yılında 14 milyon TEU konteyner elleçlendi. Bir önceki yıla göre büyüme yüzde 3,5 olarak gerçekleşti.

Toplam yük elleçleme miktarı ise 553 milyon 268 bin 303 tona ulaşarak tarihî seviyeye çıktı.

Türkiye’de en fazla konteyner elleçlemesi 3,43 milyon TEU ile Ambarlı bölgesinde gerçekleşti. Kocaeli 2,51 milyon TEU, Tekirdağ ise 2,14 milyon TEU ile öne çıktı.

Şanghay Limanı’nın tek başına gerçekleştirdiği yıllık konteyner hacminin Türkiye’deki tüm limanların toplamının yaklaşık dört katına ulaşması, küresel rekabetteki ölçek farkını gösteriyor.

Bununla birlikte bu karşılaştırmada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Türkiye’nin 14 milyon TEU’luk rakamı bütün limanları kapsarken Şanghay verisi tek bir liman kompleksini ifade ediyor.

Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasındaki coğrafi konumu önemli bir lojistik avantaj sağlıyor. Ancak bu avantajın daha yüksek işlem hacmine dönüşebilmesi için liman kapasitesinin yanı sıra demir yolu bağlantıları, gümrük süreçleri, aktarma kabiliyeti ve uluslararası denizcilik ağlarıyla entegrasyon da önem taşıyor.

Singapur 65 milyon TEU’luk geleceğe hazırlanıyor

Dünya sıralamasında ikinci olan Singapur, gelecek yılların limancılık rekabetine şimdiden hazırlanıyor.

Singapur Denizcilik ve Liman İdaresinin yürüttüğü Tuas Limanı projesi, tamamlandığında dünyanın en büyük tam otomasyonlu konteyner limanlarından biri olacak.

2040’lı yıllarda tamamlanması planlanan yatırımın yıllık 65 milyon TEU kapasiteye ulaşması hedefleniyor.

Tuas Limanı’nda otomasyon, dijital trafik yönetimi ve yapay zekâ destekli operasyonlar üzerinden daha hızlı ve düşük maliyetli konteyner elleçleme süreçleri oluşturulması amaçlanıyor.

Singapur’un stratejisi, liman rekabetinin yalnızca yeni rıhtımlar inşa etmekten ibaret olmadığını gösteriyor. Teknoloji, işlem süresi, lojistik bağlantılar ve enerji verimliliği de rekabetin temel unsurları haline geliyor.

Liman rekabeti aynı zamanda ekonomi rekabeti

Küresel ticarette deniz taşımacılığının maliyeti; ithalat fiyatlarından sanayi üretimine, perakende ürünlerden enerji ve hammadde tedarikine kadar geniş bir ekonomik alanı etkiliyor.

Limanlarda meydana gelen gecikmeler, navlun artışları ve güzergâh değişiklikleri, şirketlerin stok yönetimi ve teslimat maliyetleri üzerinde doğrudan baskı oluşturabiliyor.

Pandemi döneminde yaşanan konteyner sıkışıklığı ve son yıllarda Kızıldeniz ile Hürmüz çevresindeki jeopolitik gerilimler, uluslararası taşımacılık ağlarının ne kadar hassas olduğunu gösterdi.

Lloyd’s List’in 2026 sıralaması, bu koşullara rağmen küresel konteyner hareketinin büyümeye devam ettiğine işaret ediyor.

Çin’in üretim ve limancılık altyapısındaki üstünlüğünü koruduğu, Güneydoğu Asya’nın yeni lojistik merkezlerle güçlendiği, Avrupa ve ABD’nin ise bağlantı ağlarını çeşitlendirmeye çalıştığı bir dönem yaşanıyor.

Türkiye açısından önümüzdeki yılların temel rekabet alanı yalnızca daha fazla konteyner elleçlemek değil; yüksek katma değerli lojistik hizmetleri, güçlü demir yolu bağlantıları ve sürdürülebilir liman teknolojileriyle küresel ticaretten alınan payı artırmak olacak.

Dünyanın en yoğun 30 konteyner limanı

Lloyd’s List’in 2026 sıralamasına göre 2025 yılında en fazla konteyner elleçleyen limanlar:

Sıra Liman Ülke/Bölge Milyon TEU
1 Şanghay Çin 55,06
2 Singapur Singapur 44,66
3 Ningbo-Zhoushan Çin 43,87
4 Shenzhen Çin 35,41
5 Qingdao Çin 32,89
6 Guangzhou Çin 28,05
7 Busan Güney Kore 24,88
8 Tianjin Çin 24,03
9 Dubai BAE 15,55
10 Port Klang Malezya 15,14
11 Johor Malezya 15,11
12 Rotterdam Hollanda 14,25
13 Antwerp-Bruges Belçika 13,63
14 Hong Kong Çin 13,00
15 Xiamen Çin 12,51
16 Tanger Med Fas 11,11
17 Laem Chabang Tayland 10,54
18 Los Angeles ABD 10,24
19 Suzhou Çin 10,22
20 Beibu Gulf Çin 10,06
21 Long Beach ABD 9,88
22 Ho Chi Minh City Vietnam 8,92
23 New York/New Jersey ABD 8,90
24 Kaohsiung Tayvan 8,89
25 Mundra Hindistan 8,38
26 Hai Phong Vietnam 8,32
27 Hamburg Almanya 8,32
28 Tanjung Priok Endonezya 8,30
29 Colombo Sri Lanka 8,29
30 Jawaharlal Nehru Hindistan 7,94

Kaynak: Lloyd’s List, One Hundred Container Ports 2026. Veriler 2025 yılına aittir. Konteyner hacimleri milyon TEU cinsinden yuvarlanmıştır.

TEU nedir, neden önemlidir?

TEU, uluslararası konteyner taşımacılığında kullanılan 20 fitlik standart konteyner eşdeğer birimidir.

20 fitlik bir konteyner bir TEU, 40 fitlik konteyner ise iki TEU olarak hesaplanır.

Liman sıralamalarında kullanılan elleçleme miktarı; dolu ve boş konteynerleri, ithalat ve ihracat işlemlerini ve başka gemilere aktarılan yükleri kapsayabilir.

Bu nedenle yüksek TEU hacmi, tek başına bir ülkenin ihracat gelirinin veya dış ticaret fazlasının yüksek olduğu anlamına gelmez.

Haber kaynakları: Lloyd’s List – One Hundred Container Ports 2026; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 2025 Denizcilik İstatistikleri; Singapur Denizcilik ve Liman İdaresi Tuas Port yatırım bilgileri.

 

Lloyd’s List'in resmî sıralamasında Türkiye'den Ambarlı 67'nci, Kocaeli 89'uncu ve Tekirdağ 97'nci sırada bulunuyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına göre Türkiye limanlarının toplam konteyner elleçlemesi 2025'te 14 milyon TEU'ya ulaşarak yüzde 3,5 arttı. Bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye'nin liman kapasitesini büyüttüğü, ancak tek tek limanların işlem hacmi bakımından Asya'daki dev merkezlerle arasında önemli fark bulunduğu görülüyor.
Lloyd’s List’in resmî sıralamasında Türkiye’den Ambarlı 67’nci, Kocaeli 89’uncu ve Tekirdağ 97’nci sırada bulunuyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına göre Türkiye limanlarının toplam konteyner elleçlemesi 2025’te 14 milyon TEU’ya ulaşarak yüzde 3,5 arttı. Bu iki veri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’nin liman kapasitesini büyüttüğü, ancak tek tek limanların işlem hacmi bakımından Asya’daki dev merkezlerle arasında önemli fark bulunduğu görülüyor.    
Etiketlendi:

Cevap bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bize Ulaşın!