Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, yılın ikinci çeyreğinde yurtiçi yerleşiklerin yurtdışı hisse senedi yatırımları, 4,77 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Hanehalklarının yurtdışı hisse portföyü ise aynı dönemde 3,98 milyar dolara çıkarak rekor kırdı. Bu rakamlar, özellikle Nisan-Haziran aylarında yerli yatırımcının rotasını tamamen dış piyasalara çevirdiğini gözler önüne serdi.
Bu yönelimin arkasında iki temel etken bulunuyor. Birincisi, küresel piyasalarda yapay zeka teknolojilerinin öncülük ettiği ABD teknoloji hisselerinde elde edilen yüksek getiriler. İkincisi ise Türkiye’de TL cinsinden yatırımlarla yeterli döviz gelirine ulaşılamaması. Özellikle Haziran 2023’ten bu yana dolar/TL kurundaki yükselişin TCMB’nin müdahaleleriyle sınırlı tutulması, yurtiçi yatırımcıları döviz bazlı kazanç için yurtdışına yönlendirdi.
Yılın ikinci çeyreğinde yurtiçi yerleşiklerin toplam yurtdışı portföy yatırımları (hisse senedi, bono, tahvil ve para piyasası araçları dahil) 9,1 milyar doları aştı. Bu rakam, ilk çeyreğe göre 1 milyar doların üzerinde bir düşüş gösterse de bu gerileme, ilk çeyrekte para piyasası araçlarına yapılan olağanüstü yüksek yatırımların normalleşmesinden kaynaklandı. Nitekim ikinci çeyrekte para piyasası araçlarına yatırım 1,6 milyar dolardan 127 milyon dolara gerilerken, bono ve tahvil yatırımları da 4,66 milyar dolardan 4,2 milyar dolara indi. Savaşın küresel tahvil faizlerine etkisi, bu düşüşte belirleyici oldu.
Hanehalkı Yurtdışında Hisseye Dört Kat Arttı
Yurtdışı hisse senedi yatırımlarının toplam portföy içindeki payı ise tüm olumsuz rüzgarlara rağmen artarak rekor tazeledi. Yılın ilk çeyreğinde 3,97 milyar dolar olan yurtdışı hisse senedi yatırımı, ikinci çeyrekte 4,77 milyar dolara fırladı. Geçen yılın aynı çeyreğine göre artış oranı yüzde 67,2 oldu. Bu portföyün yüzde 83,4’ünü ise doğrudan hane skainleri oluşturuyor.
Hane sakinlerinin elindeki yurtdışı hisse senedi varlıkları, ikinci çeyrekte 3,98 milyar dolar ile yeni bir zirveye ulaştı. Bu rakam, beş yıl önceki seviyenin yaklaşık **dört katına** tekabül ediyor. Sadece bir önceki çeyreğe göre bile 800 milyon dolarlık bir artış yaşanması, bireysel yatırımcının yurtdışına olan ilgisinin ne denli hızlandığını gösteriyor. Geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla hane sakinlerinin yurtdışı portföyündeki büyüme ise yüzde 68,3 oldu.
Bu artışta, ikinci çeyrek boyunca Borsa İstanbul’da yaşanan dalgalı seyir ve İran’a yönelik ABD-İsrail geriliminin yurtiçi piyasalarda yarattığı belirsizlik de etkili oldu. Yatırımcılar, jeopolitik risklerin baskıladığı iç piyasa yerine, küresel teknoloji rallisinin yaşandığı dış borsalara yöneldi. Buna karşılık, aynı dönemde hane sakinlerinin yurtdışı bono ve tahvil yatırımları ise 500 milyon dolar azalarak 2,18 milyar dolara geriledi.
ABD Hisseleri İlk Sırada, Avrupa İkinci
Yurtiçi yerleşiklerin yurtdışı hisse portföyünün yüzde 86’sı Amerikan borsalarından oluşuyor. TCMB verilerine göre, ABD’deki hisse senedi varlıkları 4,1 milyar dolar seviyesine ulaşmış durumda. Bu yoğun ilginin arkasında, yapay zeka temalı teknoloji endekslerinin sağladığı yüksek getiri fırsatları yatıyor. Avrupa borsalarında ise yurtiçi yerleşiklerin 619 milyon dolarlık hisse portföyü bulunuyor. Diğer kıtalardaki varlıklar ise oldukça sınırlı düzeyde kaldı.
TCMB’nin sıkı para politikası kapsamında uyguladığı makroihtiyati önlemler, TL mevduat faizlerini yüzde 40’ın üzerinde tutmaya devam ederken, döviz kazancı arayışındaki yatırımcıları durdurmaya yetmedi. Merkez Bankası’nın haftalık repo ihalelerine ara vererek üst banttan piyasayı fonlaması, kredi ve mevduat faizlerini yüksek tutarken, dolar/TL kurundaki yükselişin döviz satışlarıyla dengelenmesi yatırımcıları dış piyasalara itti. Uzun süredir devam eden bu kur baskısı, yerleşiklerin yurtdışı portföy yatırımlarına olan iştahını daha da körükledi.
Önümüzdeki dönemde jeopolitik risklerin azalması ve iç piyasada yeniden istikrar sağlanması halinde bu akımların yön değiştirebileceği belirtilirken, küresel teknoloji hisselerindeki rüzgârın sürmesi durumunda yurtdışı hisse yatırımlarının daha da yükselebileceği öngörülüyor.
Kaynak: Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberinden derlenmiştir.









