ABD’nin Çin menşeli lityum-iyon bataryalara yönelik kısıtlamaları sıkılaştıracağı beklentisi, küresel tedarik zincirinde belirgin bir kırılmaya yol açtı. Eylül ayı itibarıyla ABD’ye yapılan lityum-iyon batarya ithalatı üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 36,2 düşerek 304 bin metrik tona geriledi. Gerilemenin merkezinde, Çin’den gelen sevkiyatlarda yaşanan ani yavaşlama yer alıyor.
Nikkei Asia’nın ABD gümrük verilerine dayanan analizine göre, yalnızca eylül ayında Çin menşeli lityum-iyon batarya sevkiyatları aylık bazda yüzde 58 oranında azaldı. Aynı dönemde Güney Kore’den yapılan ithalatın yüzde 151 artması, ABD’li geliştiricilerin alternatif tedarik arayışına hız verdiğini gösteriyor.
Bu tablo, Çin yapımı batarya ve güneş hücrelerini kullanan projeleri caydırmayı hedefleyen yeni düzenlemelerin piyasada şimdiden etkisini göstermeye başladığına işaret ediyor.
Vergi kredileri belirsizliği yatırımları yavaşlattı
Temmuz ayında kabul edilen ve kamuoyunda “One Big Beautiful Bill” olarak anılan yasa, Çinli şirketlerle belirli düzeyin üzerinde bağlantısı bulunan projeleri temiz enerji ve imalat vergi kredilerinin dışında bırakmayı öngörüyor. Buna göre, Çinli bir şirketle yüzde 25’ten fazla ortaklığı bulunan ya da Çin ordusuyla bağlantılı olduğu belirtilen kuruluşlarla ilişkili projeler, 2026’dan itibaren vergi avantajlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Bu belirsizlik, özellikle enerji depolama ve güneş projelerinde faaliyet gösteren geliştiricilerin yatırım takvimlerini yeniden gözden geçirmesine yol açtı. Piyasa aktörleri, regülasyon netleşmeden yeni sipariş vermek yerine beklemeyi tercih ediyor.
Çin hâlâ baskın, alternatifler güçleniyor
Üçüncü çeyrekte yaşanan sert düşüşe rağmen, Çin hâlâ ABD’nin en büyük batarya tedarikçisi konumunda. Temmuz–eylül döneminde Çin, toplam lityum-iyon batarya ithalatının yüzde 80,7’sini oluşturdu. Bu oran geçen yılın aynı döneminde yüzde 77 idi.
Güney Kore merkezli LG Energy Solution ve SK On’un payı yüzde 6,3 olurken, Japonya merkezli Panasonic’in payı yüzde 4,5 seviyesinde kaldı. Veriler, Çin dışı üreticilerin payını artırmasına rağmen kısa vadede Çin’in ağırlığının kırılmasının zor olduğunu ortaya koyuyor.
Talep güçlü, tedarik stratejisi değişiyor
İthalattaki çeyreklik düşüşe karşın, ABD’de bataryalara yönelik toplam talep güçlü seyrini sürdürüyor. 2025’in ilk dokuz ayında ABD’ye 1,1 milyon tondan fazla batarya girişi gerçekleşti. Bu rakam, yıllık bazda yüzde 46,6’lık bir artışa işaret ediyor.
Talebin ana sürükleyicisi, elektrikli araçlardan ziyade enerji depolama projeleri. BloombergNEF verilerine göre, 2025’te ABD’de 42,4 gigavat-saatlik enerji depolama kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Yapay zekâ ve veri merkezlerinin enerji ihtiyacındaki artış, bu yatırımları stratejik hale getiriyor.
Danışmanlık şirketi ICF, ABD’de elektrik talebinin 2030’a kadar yüzde 25, 2050’ye kadar ise yüzde 78 artacağını öngörüyor. Bu perspektif, bataryaların enerji altyapısında kritik bir rol üstleneceğini gösteriyor.
Elektrikli araç cephesinde geri çekilme
Elektrikli araçlara yönelik lityum-iyon batarya ithalatı ise üçüncü çeyrekte yüzde 12 düşerek 27.220 tona geriledi ve yaklaşık üç yılın en düşük seviyesine indi. Analistler, bu gerilemenin ABD’de elektrikli araç alımlarına yönelik vergi teşviklerinin kaldırılmasıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor. Otomobil üreticileri de üretim planlarında bataryalı modellere daha temkinli yaklaşmaya başladı.
2026 ve sonrası: Çin bağımlılığı kolay kırılmıyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Asyalı ticaret ortaklarına yönelik gümrük tarifelerini önce uygulayıp ardından ertelemesi, batarya ithalatçıları açısından ciddi bir ticaret oynaklığı yarattı. Çin, hâlihazırda yüzde 47,5 oranında “karşılıklı” gümrük tarifesiyle karşı karşıya.
BloombergNEF depolama analisti Isshu Kikuma, 2026’da devreye girecek projelerin büyük bölümünde bataryaların hâlâ Çin’den temin edileceğini vurguluyor. Kikuma’ya göre, ABD’de yerli üretim kapasitesi artıyor olsa da kısa vadede talebi karşılamaya yetmiyor. Ancak 2028 itibarıyla vergi kredilerinden yararlanmak isteyen projelerin Çin dışı hücrelere yönelmesi bekleniyor.
BU HABERLERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
EKOVİZYON DERGİ – https://www.ekovizyon.com.tr
