Yeni yılın gündemine yeniden giren “vatandaşlık maaşı” uygulaması, 2026’dan itibaren pilot illerde hayata geçmeye hazırlanıyor. İktidarın 2023 seçim vaatleri arasında yer alan ve gelir eşitsizliğini yumuşatmayı hedefleyen model, hanenin toplam gelirini asgari ücret seviyesine tamamlayan bir destek yapısı kurmayı amaçlıyor.
Program, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi çatısı altında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yürütülüyor. Hedef net: Türkiye’de hiçbir hanenin asgari ücretin altında bir gelirle yaşam mücadelesi vermemesi.
Model basit işliyor; evde kimse çalışmıyorsa ya da toplam gelir asgari ücreti karşılamıyorsa, devlet hane gelirini tamamlayacak. Destek, aileden en az bir kişinin çalışma hayatına katılımı sağlanana kadar sürecek. Böylece hem gelir tabanı korunacak hem de işgücüne katılım teşvik edilecek. Bu noktada, pilot bölgelere eşlik edecek yeni istihdam yönlendirme mekanizmaları da devreye alınacak.
Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 Programı, sosyal yardım sisteminin köklü bir revizyon geçireceğini ortaya koyuyor. Yardım mekanizmasının, aile odaklı, işgücünü dışlamayan ve asgari gelir güvencesi sunan bütünleşik bir yapıya dönüştürülmesi hedefleniyor.
Model yalnızca iktidarın vaadi değil. MHP de benzer bir öneriyi gündeme taşımıştı. Genel Başkan Yardımcısı ve Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, “asgari refah seviyesi”nin endeks bazlı belirlenmesini ve ailelerin bu seviyeye ulaşana kadar desteklenmesini savunuyor. Kalaycı, birçok ülkede “garanti edilmiş gelir” olarak uygulanan sistemin Türkiye’de de mevcut yardımları dönüştürerek hane gelirini düzenli şekilde tamamlayabileceğini belirtiyor.
Pilot çalışmalardan çıkacak sonuçlar, sistemin ülke geneline yayılıp yayılmayacağını belirleyecek. Türkiye sosyal yardım mimarisinde uzun zamandır konuşulan bu dönüşüm, 2026’dan itibaren ilk somut sınavına girecek.
