Anasayfa / Enerji / Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi tekrar Ceyhan’a petrol vermeye başladı

Enerji

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi tekrar Ceyhan’a petrol vermeye başladı

26 Eylül 2025 10:25

Kürdistan Bölgesel Yönetimi tekrar Ceyhan'a petrol vermeye başladı

Irak’ın kuzeyindeki kritik petrol ihracat rotasında önemli bir gelişme yaşandı. Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY), Irak Federal Petrol Bakanlığı ve IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı ile bölgedeki uluslararası üretici şirketler arasında varılan üçlü mutabakatın ardından, Türkiye’ye petrol akışının 48 saat içinde yeniden başlayacağı bildirildi.

IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, ihracatın yeniden başlamasını sağlayacak mekanizmanın detayları paylaşıldı.

SOMO aracılığıyla Ceyhan’a ihracat

Açıklamaya göre, IKBY sahalarında üretilen petrol, iç tüketim için ayrılan miktar düşüldükten sonra Irak’ın resmi petrol pazarlama kuruluşu olan SOMO’ya teslim edilecek.

Teslim edilen bu petrol, SOMO aracılığıyla Irak-Türkiye boru hattı kullanılarak Türkiye’nin Akdeniz’deki ana ihraç limanı olan Ceyhan Limanı üzerinden küresel piyasalara sunulacak.

Bu anlaşma, bir süredir uluslararası hukuki süreçler ve siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle duraksayan petrol akışının yeniden canlanması ve hem Irak hem de Türkiye için ekonomik fayda sağlaması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi & Türkiye arasında ki petrol ticaretinin kronolojisi

IKBY petrolünün ihracatı, temelde 1973 yılında Irak ve Türkiye arasında imzalanan ve Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı‘nı (Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı – ITP) işleten anlaşmaya dayanır. Ancak IKBY’nin (Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi) doğrudan ihracat süreci ve bu konudaki anlaşmazlıklar 2000’li yılların ortalarından itibaren belirginleşmişti.

Temel boru hattı ve ilk çatlaklar

Yıl	Gelişme	Açıklama
1973	Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı (ITP) Anlaşması	Türkiye ile Irak arasında, Kerkük petrolünün Ceyhan’a ulaştırılması için ana hat kuruldu. Hattın ilk fazı 1976‘da işletmeye alındı.
2005	IKBY’nin Kurulması	Irak, federal bir devlet olarak kuruldu ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi özerk bir bölge statüsü kazandı. Bu, bölgedeki kaynakların yönetimi konusunda Bağdat ile Erbil arasında yetki tartışmalarını başlattı.
2007	IKBY’nin Hidrokarbon Düzenlemesi	IKBY, kendi petrol ve gaz sahalarının yönetimine ilişkin bir düzenleme çıkardı. Irak merkezi hükümeti bu düzenlemeyi tanımadı ve hukuki uyuşmazlıklar derinleşti.

IKBY’nin (Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi) doğrudan ihracat girişimi ve Türkiye’nin rolü

Yıl	Gelişme	Açıklama
2012	Yeni Boru Hattı İnşaatı Duyurusu	IKBY ve Türkiye, IKBY petrolünü ITP sistemine bağlamak üzere Türkiye sınırına yakın Kuzey Irak’ta yeni bir boru hattı inşa edeceğini duyurdu.
2013	Yeni Hat’ın Bağlantısı	İnşaatı tamamlanan IKBY boru hattı, ITP sisteminin Fişhabur’daki ölçüm istasyonuna bağlandı. IKBY, bu yeni hat üzerinden doğrudan Türkiye’ye petrol sevk etmeye başladı.
2014	Irak’ın Tahkime Başvurusu	Irak merkezi hükümeti, Türkiye’nin kendi onayı olmaksızın IKBY petrolünü taşıdığı ve yüklediği iddiasıyla Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Heyeti‘ne başvurdu. Bağdat, Türkiye’nin ITP Anlaşmalarını ihlal ettiğini savundu.
2023 (Mart)	Tahkim Kararı ve İhracatın Durması	ICC Tahkim Heyeti, Türkiye’yi Irak aleyhine anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle 1.4 milyar dolar tazminata mahkûm etti. Kararın hemen ardından, 25 Mart 2023 tarihinde Irak’tan Ceyhan Limanı’na petrol akışı durduruldu.

Yeniden başlama çabaları ve son anlaşma

Yıl	Gelişme	Açıklama
2023 (Nisan)	Bağdat-Erbil Anlaşması	Irak Merkezi Hükümeti ve IKBY arasında, Türkiye’ye petrol ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik geçici bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma ile teknik komisyonlar süreci hızlandırdı.
2023 (Kasım)	Müzakereler ve Bekleyiş	Irak Petrol Bakanı, askıya alınan ihracatın yeniden başlaması için IKBY, petrol şirketleri ve Türkiye ile anlaşma sağlanacağını duyurdu. Teknik ve hukuki engellerin aşılması bekleniyordu.
Günümüz Gelişmesi	Üçlü Mutabakat ve Akışın Yeniden Başlaması	IKBY, Irak Petrol Bakanlığı, IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı ve üretici şirketler arasında anlaşma sağlandı. IKBY’de üretilen petrol, SOMO‘ya teslim edilerek Irak-Türkiye boru hattı yoluyla Ceyhan’dan ihraç edilecek. Akışın 48 saat içinde yeniden başlayacağı bildirildi.

Hatırlatma: Bu kronoloji, IKBY’nin kendi kaynaklarını doğrudan pazarlama girişiminden, Bağdat’ın itirazı ve uluslararası tahkim süreci ile ihracatın durmasına ve nihayet yeni bir uzlaşı mekanizmasıyla yeniden başlamasına kadar olan zorlu yolu özetlemekte.

BU HABERDE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: